Tình trạng khai thác cát gây sạt lở bờ bãi trên các dòng sông Chu, sông Mã, sông Luồng… ở Thanh Hóa diễn ra trong nhiều năm qua khiến nhân dân vô cùng bức xúc.

Báo cáo giải trình trước HĐND tỉnh Thanh Hóa của Sở Tài nguyên Môi trường thừa nhận: Tình trạng khai thác cát trái phép trên các tuyến sông, cửa biển gây sạt lở, thiệt hại nghiêm trọng tài sản của nhân dân, gây bức xúc trong dư luận. Tỉnh Thanh Hóa đã cấp giấy phép cho 39 mỏ cát, hiện còn 22 mỏ đang khai thác.

Tình trạng hút cát trái phép trên biển diễn ra phức tạp tại Thanh Hóa.

Tại kỳ họp thứ tư HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVII, nhiệm kỳ 2016-2021, ngày 7-12, một số đại biểu nêu: Trên các tuyến sông Mã, sông Chu, sông Bưởi… vẫn còn tình trạng khai thác cát trái phép.

Về việc này, ông Đào Trọng Quy - Giám đốc Sở TNMT cho biết: Trữ lượng cát toàn tỉnh Thanh Hóa chỉ có 14 triệu mét khối, đã khai thác, cấp mỏ hết 8 triệu mét khối.

Nếu cứ khai thác như hiện nay, trong khi cát từ đầu nguồn đã bị chặn bởi các dự án thủy điện thì sẽ nhanh chóng cạn kiệt nguồn tài nguyên, sẽ khai thác vào đất nông nghiệp, gây sụt lở bờ bãi, ruộng vườn, làng mạc.

Các ý kiến khác, đề nghị Sở TNMT làm rõ việc thời gian gần đây, có rất nhiều tàu không số hiệu khai thác, vận chuyển cát ồ ạt ở cửa biển lạch Hới (giáp ranh giữa huyện Hoằng Hóa và TP Sầm Sơn) gây xói lở bờ biển, có nguy cơ làm mất bãi biển Sầm Sơn và khu du lịch Hải Tiến.

Có thời gian, hàng trăm tàu hút cát trên biển vận chuyển ra phao số 0 bán cho các tàu nước ngoài…

Riêng đối với việc tàu không số (không số hiệu, không đăng ký đăng kiểm) khai thác cát trái phép ở cửa lạch Hới, ông Quy nói: “Có một thế lực ngầm điều hành các con tàu không số. Vì kiểm tra chúng tôi chỉ thấy trên các con tàu là người dân bình thường, nhưng điều khiển các nhóm tàu là người khác (Đại Đoàn Kết đã đăng loạt bài điều tra)”.

Dự án xã hội hóa nạo vét luồng lạch tại cửa lạch Hới tới khu vực cách chân cầu Hoàng Long 200m do Bộ GTVT cấp phép cho một doanh nghiệp Thăng Long nhưng sau đó doanh nghiệp này chuyển nhượng cho một đơn vị khác. Ông Đào Trọng Quy khẳng định: “Chúng ta phải sớm ngăn chặn. Nếu không, nguy cơ sẽ mất bãi biển Sầm Sơn, mất khu du lịch Hải Tiến… ”.

Để ngăn chặn việc hút trộm cát trên biển, ông Quy đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa cần chỉ đạo các ngành liên quan lập chuyên án xử lý nạn cát tặc, tàu không số.

Ông Nguyễn Đức Quyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết: Trước tình trạng hút cát trái phép trên biển diễn ra phức tạp, UBND tỉnh Thanh Hóa có công văn gửi Bộ GTVT đề nghị tạm dừng dự án xã hội hóa nạo vét luồng lạch nêu trên.

Mới đây, Bộ GTVT đã phúc đáp, trong khi chưa có kết quả đánh giá cụ thể, Bộ đồng ý với quan điểm của tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, những ngày gần đây, tình trạng cát tặc lộng hành tại vùng biển giáp ranh giữa TP Sầm Sơn và huyện Hoằng Hóa vẫn diễn ra.

Ông Nguyễn Đức Quyền cho biết: “Qua kiểm tra, ngày 6/12, tôi đã ký quyết định tạm dừng khai thác đối với 10 mỏ cát trong số 22 mỏ cát đang được cấp phép hoạt động, do các mỏ không có mốc giới khai thác”.

Về đoàn tàu không số hút cát trên biển, ông Quyền cho biết thêm: Hiện toàn tỉnh Thanh Hóa còn 365 tàu chưa đăng ký, đăng kiểm tham gia vào khai thác, vận chuyển cát trên sông, trên biển, trong đó nhiều tàu đi hút cát trái phép.

Đây là trách nhiệm của UBND tỉnh. Các đơn vị chức năng phải cắm mốc mỏ, thả phao, tàu nào khai thác ngoài vùng mỏ là trái phép; chính quyền cấp xã, huyện phải kiểm tra nghiêm ngặt.

Tiếp đó, ông Quyền đề nghị Công an tỉnh Thanh Hóa cần điều tra, khởi tố các vụ khai thác cát trái phép, nghiêm cấm không cho tàu không đăng ký đăng kiểm lưu thông.

Nhận định về vấn đề này, ông Trịnh Văn Chiến - Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thanh Hóa, chủ tọa kỳ họp khẳng định: “Đến lúc không thể kiên nhẫn thêm nữa với nạn cát tặc. Chúng ta phải quy trách nhiệm cụ thể cho từng ngành, từng cấp, từng cá nhân, ai chịu trách nhiệm chính, về việc gì, chứ cứ không biết anh nào chịu trách nhiệm chính cả là không được”.

Anh Tuấn