73% doanh nghiệp vẫn phàn nàn vì thủ tục hành chính rườm rà, chồng chéo, kém liên thông và đặc biệt là thái độ ứng xử của cán bộ công chức.

Đó là số liệu vừa được Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân khảo sát đánh giá. Bên cạnh việc cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao và ghi nhận về các nỗ lực hội nhập quốc tế, cải thiện môi trường kinh doanh để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển, những “phàn nàn” về thủ tục hành chính, chính sách và ứng xử của đại diện cơ quan quản lý công quyền với doanh nghiệp… vẫn đang là vướng mắc lớn.

Vẫn khổ vì thủ tục

Theo ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, Ban nghiên cứu đã thực thi một cuộc khảo sát với 2 câu hỏi cơ bản: “Rào cản cụ thể nào cản trở hoạt động doanh nghiệp. và đánh giá của doanh nghiệp đối với nỗ lực gỡ vướng các rào cản đó của các cơ quan Chính phủ”. Kết quả khảo sát cho, thấy 73% doanh nghiệp quan tâm tới yếu tố thủ tục hành chính rườm rà; 6% doanh nghiệp đánh giá thái độ khối công quyền khi ứng xử với doanh nghiệp. Như vậy, vấn đề nổi cộm nhất được doanh nghiệp phản ánh vẫn là thủ tục rườm rà và cùng với đó, là thái độ ứng xử của cán bộ Nhà nước. Đây là một trong những “mặt trái” ngược chiều với nỗ lực cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ.

Những phàn nàn như: “Doanh nghiệp than phiền khi xin giấy phép đủ điều kiện nhập khẩu, phải ký quỹ, kiểm định 100% đối với giấy thu gom nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất; “Doanh nghiệp đã tiến hành khảo sát, đo đạc xong và làm thủ tục hành chính với Sở Tài nguyên và Môi trường. Tuy nhiên đến giai đoạn cuối, chính quyền địa phương lại bảo rằng không phù hợp với chủ trương, nên họ không giao đất cho chúng tôi”; “Việc thành lập nhà xuất bản tư nhân một số khâu trong các thủ tục hành chính còn chưa thực sự mở”; “Quy định về việc cấp thẻ APEC rất phiền hà không tạo điều kiện cho lãnh đạo doanh nghiệp đi lại để kinh doanh phát triển thị trường”…

Thực tế, nhiều doanh nghiệp ngành nông sản, trái cây đã từng lên tiếng về các rào cản hạn chế họ xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc. Câu chuyện làm thẻ APEC gặp khó khăn của nhiều doanh nghiệp cũng đã từng được báo DĐDN phản ánh...

Mỗi ngành mỗi rào cản

Hội nghị đối thoại doanh nghiệp, tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về khó khăn vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh khá bao quát ở nhiều lĩnh vực. Và bức tranh “mỗi ngành mỗi rào cản” khá đa dạng. Ở lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, ông Đỗ Văn Huệ - Đại diện Câu lạc bộ Nông nghiệp Công nghệ cao nhận xét một số rào cản đối với sự phát triển của doanh nghiệp trong ngành bao gồm: Hành lang pháp lý chưa đủ rộng và khuyến khích doanh nghiệp ngành phát triển. Ví dụ đối với ngành hải sản nuôi tôm nước lợ phát triển, ngành xuất khẩu rau tích cực nhưng rào cản đất đai và vốn tín dụng vào nông nghiệp với các ngành này còn hạn chế. Các chính sách thu hút đầu tư doanh nghiệp nông nghiệp chưa tích cực, hiệu quả, các thủ tục hành chính rườm rà phức tạp. Ông Huệ cũng đề nghị các cơ quan quản lý nghiên cứu chính sách thuế tạo sự công bằng, bỏ thuế XNK hàng nông sản, thuế xuất khẩu hàng nông nghiệp công nghệ cao... Bên cạnh đó, nhà nước cần mạnh dạn để khu vực tư nhân đảm nhận xây dựng nền tảng giao dịch thương mại cho nông sản. Đại diện cho các doanh nghiệp khu vực tài chính, ông Don Lam, Tổng Giám đốc Tập đoàn VinaCapital cho rằng, để gỡ dần khó khăn về nguồn tiền đầu vào cho DN nói chung, cần tìm cơ chế để đa dạng hóa dòng vốn này, để DN vừa giảm phụ thuộc hỗ trợ từ ngân sách, vừa giảm được chi phí tài chính do đi vay tiền ngân hàng. Trong đó, nhất thiết phải phát triển được thị trường vốn, với hai nội dung quan trọng là cổ phần hóa DNNN và xây dựng quỹ hưu trí.

Trong khi đó, đối với ngành du lịch, ngành kinh tế số và khởi nghiệp sáng tạo, các chính sách chuyên ngành vẫn đang là những rào cản đối với sự phát triển. Chẳng hạn chính sách thị thực theo đại diện ngành du lịch ý kiến, là một trong những bước níu đà phát triển và cạnh tranh của Việt Nam so với các thị trường kinh tế cùng khu vực.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng khẳng định “sẽ tiếp thu toàn bộ ý kiến, lập báo cáo tổng thể và đề xuất Thủ tướng, trước hết là hoàn thiện và xây dựng các thể chế có liên quan theo đúng tinh thần của chính phủ kiến tạo” - một chính phủ quan tâm đầu tiên đến xây dựng thể chế, tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp và người dân kinh doanh theo pháp luật.