Sắp chuyển nhà máy khỏi Trung Quốc, đối tác Apple bị tố vi phạm luật lao động.

Chiến tranh thương mại Mỹ- Trung với nền tảng là các đòn thuế quan đã khiến các nhà sản xuất Mỹ đặt tại Trung Quốc chuẩn bị chuyển các nhà máy khỏi đây.

Tuy nhiên, trong lúc đang chuẩn bị các tiến trình cần thiết cho việc rời đi, các công ty Mỹ như Apple và Foxconn lại vướng vào các cáo buộc về sử dụng lao động ở đất nước tỷ dân.

Tổ chức Giám sát lao động Trung Quốc (CLW) vừa công bố một bản báo cáo cho thấy, Foxconn - đối tác sản xuất của Apple đã sử dụng công nhân vi phạm luật lao động của Trung Quốc.

Theo đó, 30% số lượng công nhân của công ty Mỹ là công nhân tạm thời, bao gồm cả sinh viên thực tập. Luật pháp Trung Quốc quy định, số công nhân thời vụ chỉ được chiếm 10% và các sinh viên phải trở lại trường vào cuối tháng 8 để tiếp tục theo học.

Lực lượng lao động ở Foxconn chiếm 50% lực lượng lao động trên toàn quốc trong tháng 8. Điều này cho thấy quy mô đặc biệt lớn của gã khổng lồ công nghệ Mỹ tại thị trường tỷ dân. Việc Foxconn có kế hoạch rời đi chắc chắn sẽ là một vấn đề nghiêm trọng với Bắc Kinh.

Báo cáo của CLW cũng cho thấy, tổ chức này phát hiện điều kiện làm việc tại nhà máy Foxconn ở Trịnh Châu đã vi phạm các quy định của Apple cũng như một số điều luật Trung Quốc. Cụ thể, trong mùa cao điểm, công nhân bình thường không được duyệt đơn nghỉ việc, công nhân là sinh viên cũng phải làm việc ngoài giờ. Một số công nhân làm việc vượt 100 giờ/tháng.

Trong khi đó, Luật Trung Quốc quy định số giờ làm thêm không được vượt quá 36 giờ/tháng.

Nhiều công nhân phải họp giữa đêm nhưng không được trả tiền làm thêm giờ.

Một số người lao động nộp đơn không làm việc ngoài giờ nhưng không được phê duyệt, thậm chí còn bị quản lý chèn ép khiến họ mất các cơ hội làm việc trong tương lai.

Các nhà máy của Foxconn được cho là không cung cấp vật dụng bảo hộ lao động phù hợp cho công nhân. Tai nạn lao động trong các nhà máy không được báo cáo lại và việc quát nạt, chửi bới nhân viên thường xuyên diễn ra ở đây. Nhiều người lao động tạm thời không được trả lương thưởng như hứa hẹn trước đó.

Các thông tin về tình hình lao động ở nhà máy Foxconn đã được thu thập từ các công nhân từng làm việc ở nhà máy của Foxconn ở Trịnh Châu (Hà Nam, Trung Quốc), trong đó có người từng được thuê bốn năm ở đây. Đại diện CLW cho rằng, Apple đang từ chối cải thiện các điều kiện làm việc cho công nhân và "kiếm cớ" cuộc chiến thương mại để gia tăng áp lực lên các lao động Trung Quốc. CLW cũng cho rằng, một cách kết nối gián tiếp, Apple đang bóc lột người lao động Trung Quốc sau khi thu lại được các nguồn lợi nhuận khổng lồ từ đối tác của mình là Foxconn.

"Apple lẽ ra phải chịu trách nhiệm và hoàn toàn có khả năng cải thiện điều kiện lao động tại các chuỗi cung ứng của mình.

Tuy vậy, điều mà hãng đang làm là chuyển đổi các phí tổn từ cuộc chiến thương mại giữa hai nước vào môi trường lao động mà đối tác của họ đưa tới. Apple đang thu lợi nhuận từ việc bóc lột người lao động Trung Quốc" - Đại diện CLW nhận xét.

Sau nhiều email làm việc qua lại giữa Apple và CLW, hãng công nghệ Mỹ thừa nhận các thông tin về "số phần trăm nhân công thời vụ vượt quá tiêu chuẩn". Apple khẳng định "đang phối hợp với Foxconn để giải quyết vấn đề" và hứa có biện pháp khắc phục ngay lập tức.

Trong khi đó, Foxconn đổ lỗi cho các nhân viên điều phối của mình, cho rằng nhân viên điều phối là người đã thừa hành và vi phạm về quy định nhân công tạm thời, cũng như số giờ làm thêm của nhân viên. Foxconn hứa sẽ khẳng định tình hình.

Cáo buộc về tiêu chuẩn lao động nghèo nàn của Foxconn không phải lần đầu. Bloomberg cho rằng, Foxconn đã thuê hàng chục nghìn công nhân tạm thời để tăng cường sản xuất iPhone để phục vụ cho nhu cầu mua sắm vào mùa nghỉ lễ hàng năm thay vì thuê công nhân chính thức bởi các quyền lợi giành cho nhân viên tạm thời sẽ ít hơn.

Theo tờ báo Anh, Apple đã nhiều lần yêu cầu các đối tác phải cải thiện điều kiện làm việc tại nhà máy, bằng không sẽ chấm dứt mối hợp tác. Tuy vậy, điều này không cải thiện được tình hình. Hầu hết các nhà máy lắp ráp và cung ứng linh kiện cho Apple chỉ tập trung vào việc làm thế nào để có được càng nhiều thiết bị càng tốt.

Trong bối cảnh thương chiến Mỹ- Trung chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Apple từng đề nghị đối tác Foxconn xem xét khả năng rời dây chuyền sản xuất tại Trung Quốc sang một số nước Đông Nam Á.

Hải Lâm