Cuộc đối thoại kinh tế đầu tiên giữa Mỹ và Đài Loan có thể trở thành sự kiện làm xấu thêm mối quan hệ vốn đang căng thẳng giữa Mỹ - Trung.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Alex Azar gặp gỡ nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn hồi tháng Tám. (Ảnh: EPA-EFE)

Hôm 20/11, Mỹ và Đài Loan đã lần đầu tiên tổ chức sự kiện đối thoại kinh tế, trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump liên tiếp có động thái ủng hộ Đài Loan bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ phía Trung Quốc.

Theo Kyodo, “Đối thoại đối tác thịnh vượng kinh tế” giữa Mỹ và Đài Loan lần đầu tiên được tổ chức ở Washington vào ngày 20/11 là sự kiện hai bên thảo luận về nhiều vấn đề như mạng 5G và an ninh viễn thông, giữa lúc Washington đẩy mạnh loại bỏ các công ty Trung Quốc tham gia vào cung cấp trang thiết bị cho những hệ thống cơ sở hạ tầng chủ chốt ở Mỹ.

Về thành phần tham dự cuộc họp, phía Mỹ dẫn đầu phái đoàn là ông Keith Krach, Thứ trưởng phụ trách phát triển kinh tế, năng lượng và môi trường thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ. Phía Đài Loan có người đứng đầu Cơ quan Kinh tế Đài Loan Wang Mei-hua và một số quan chức khác.

Tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh, cuộc đối thoại là “cơ hội để hai bên tiếp tục hợp tác trong những lĩnh vực hiện thời, cũng như thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế mới giữa Mỹ và Đài Loan”.

Theo đó, quan chức hai bên đã thảo luận về chuỗi cung ứng, viễn cảnh đầu tư, năng lượng tái tạo, sức khỏe toàn cầu và trao quyền kinh tế cho phụ nữ cùng nhiều vấn đề khác. Hai bên còn thảo luận về một hiệp ước nhằm nâng cao năng lực hợp tác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Tuyên bố từ Cơ quan Kinh tế Đài Loan hôm 21/11 cho hay, Mỹ và Đài Loan đã xác nhận kế hoạch tổ chức các cuộc đàm phán hàng năm lần lượt ở Washington và Đài Bắc.

Cũng trong ngày 21/11, trong cuộc họp báo tại Đài Bắc, người đứng đầu Cơ quan Ngoại giao Đài Loan là ông Joseph Wu nhấn mạnh Đài Loan mong muốn tăng cường thêm quan hệ với Mỹ dù bất cứ ai làm chủ chính quyền ở Washington.

“Thành công của cuộc đối thoại ngày hôm nay đã nâng mối quan hệ đối tác kinh tế giữa Mỹ và Đài Loan lên một tầm cao mới”, Văn phòng đại diện Văn hóa và Kinh tế Đài Bắc ở Washington viết trong thông cáo.

Bà Hsiao Bi-khim, người đại diện cho Văn phòng đại diện Văn hóa và Kinh tế Đài Bắc ở Washington cho biết, bà hy vọng các cuộc đối thoại kinh tế sẽ được tiếp tục tiến hành trong tương lai và được xem như “một trong những kênh đối thoại cấp cao quan trọng giữa Mỹ và Đài Loan”.

Hồi tháng Tám, Mỹ là bên đầu tiên thông báo về kế hoạch tổ chức sự kiện đối thoại kinh tế với Đài Loan. Tuy nhiên, trong bối cảnh sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 3/11, ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden là người được truyền thông Mỹ xướng tên giành chiến thắng trước ứng cử viên đảng Cộng hòa kiêm đương kim Tổng thống Donald Trump, số phận những cuộc họp trong tương lai giữa Mỹ và Đài Loan đang rơi vào cảnh bấp bênh.

Lâu nay, Trung Quốc vẫn chỉ xem Đài Loan là một tỉnh ly khai và nhiều lần khẳng định Đài Loan là “vấn đề nhạy cảm và quan trọng nhất trong mối quan hệ Mỹ - Trung”.

Dù Washington và Đài Bắc không thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức, nhưng Mỹ hiện là quốc gia ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với Đài Loan trên trường quốc tế và còn là nhà cung cấp vũ khí chính cho Đài Loan.

Hồi tháng Tám, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Alex Azar đã trở thành quan chức cấp cao nhất của Mỹ tới thăm Đài Loan kể từ năm 1979. Tới tháng Chín, Thứ trưởng phụ trách phát triển kinh tế, năng lượng và môi trường Krach cũng đã có chuyến công tác tới Đài Loan.

Minh Thu (lược dịch)