Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thảo luận về sáng kiến HOPE

Thiện chí của Moscow

Ngày 1/10, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cho biết, ông và người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã thảo luận về sáng kiến của Tehran nhằm duy trì an ninh tại Eo biển Hormuz.

Cuộc thảo luận diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) tại thủ đô Yerevan của Armenia.

Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về kế hoạch hòa bình mang tên "Nỗ lực vì Hòa bình cho Hormuz" (viết tắt là HOPE) mà Tổng thống Rouhani đã giới thiệu trong chuyến công du tới thành phố New York.

Phát biểu tại phiên họp 74 của Đại hội Đồng Liên hợp quốc mới đây, Tổng thống Rouhani nêu rõ sáng kiến hòa bình HOPE là nhằm đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz, cũng như thiết lập một nền hòa bình và hợp tác lâu dài trong khu vực.

Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Tổng thống Iran Hassan Rouhani.

Nhà lãnh đạo Iran nhấn mạnh, tất cả các quốc gia tại Vịnh Persia, Eo biển Hormuz và LHQ đều có thể tham gia HOPE, và Tehran sẵn sàng đối thoại với các nước trong khu vực về kế hoạch này.

Các nước Vùng Vịnh vẫn chưa đưa ra phản ứng trước đề xuất của Iran. Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá cao nỗ lực này của Tehran, nó sẽ góp phần mở ra cơ hội để các nước trong khu vực chung tay và đoàn kết giải quyết vấn đề của chính mình.

Theo Tổng thống Iran, giải pháp cho khu vực phải do các nước trong khu vực quyết định. Những giải pháp đến từ bên ngoài không bao giờ mang lại hòa bình và an ninh cho Vùng Vịnh (ám chỉ Mỹ).

"An ninh của Vịnh Ba Tư, Eo biển Hormuz và Biển Oman là vấn đề nội bộ. Các lực lượng nước ngoài có thể gây ra nhiều vấn đề và mất an ninh cho quốc gia và khu vực của chúng tôi", ông Rouhani nhấn mạnh.

Iran không cô độc

Đề xuất của Teheran được đưa ra trong bối cảnh Vùng Vịnh đang đứng trước bờ vực của một cuộc xung đột lớn. Những động thái đáp trả lẫn nhau liên tục trong thời gian gần đây của cả Mỹ và Iran đã đẩy căng thẳng leo thang đến đỉnh điểm.

Theo giới quan sát, sở dĩ Iran kêu gọi các nước Vùng Vịnh tham gia vào HOPE là vì Tehran nhận thấy rằng, những nước này đang chịu quá nhiều sự chi phối từ Mỹ, từ kinh tế cho tới chính trị, quân sự.

Như Tehran đã đề cập, việc tự chủ trong nhiều vấn đề của nhiều quốc gia Vùng Vịnh đang dần mất đi, thay vào đó, những nước này phải quan sát thái độ của Mỹ để hành động. Một khi hết giá trị, Mỹ sẵn sàng bỏ rơi họ và coi họ "như chưa từng quen biết".

Lời kêu gọi của Tổng thống Iran không nhận được sự hưởng ứng từ các quốc gia Vùng Vịnh. Những tưởng Iran sẽ cô độc trong chính sáng kiến của mình, thế nhưng Nga lại có những động thái đầy thiện chí với Tehran.

Đối với cả Nga và Iran, sáng kiến HOPE đem lại rất nhiều lợi ích trong bối cảnh hiện tại. Tehran không còn cô độc, nếu Nga tham gia vào HOPE thì nghiễm nhiên Iran có một thành viên vô cùng mạnh mẽ để chống lại sức ảnh hưởng của Mỹ ở Vịnh Ba Tư.

Về phần mình, một khi tham gia và sáng kiến HOPE, Nga có thể duy trì sự hiện diện thường xuyên tại Trung Đông nói chung và Vịnh Ba Tư nói riêng. Vị thế của Nga tại khu vực này vì thế cũng tăng cao, "sân chơi Trung Đông" không còn là của riêng Mỹ.

Trung Thành