Iran đã đồng ý với kế hoạch bốn điểm để đàm phán với Mỹ cho đến khi Mỹ gia tăng các biện pháp trừng phạt.

Theo Sputnik ngày 2/10, tại cuộc hội đàm với Tổng thống Iran Hassan Rouhani, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, không có bằng chứng nào để đổ lỗi cho Iran về cuộc tấn công gần đây vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Saudi.

Tổng thống Nga nói rằng Tehran đã để vụt mất nhiều cơ hội do các lệnh trừng phạt của Mỹ. Lệnh trừng phạt này gây hại cho nền kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu.

"Iran có một tiềm năng to lớn, là một nhân tố quan trọng trong thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng thật không may, do chính sách trừng phạt của Mỹ, Iran không thể nắm bắt những cơ hội của mình. Điều này có tác động tiêu cực đến nền kinh tế thế giới nói chung và ngành năng lượng toàn cầu nói riêng", ông Putin nhấn mạnh.

Tổng thống Putin cho biết thêm, Iran mong muốn bình thường hóa quan hệ với Mỹ dù Tehran tin rằng họ đang không có những điều kiện đối thoại bình đẳng với Washington.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin

Trước đó, ngày 14/9, một số máy bay không người lái được trang bị tên lửa bất ngờ tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Saudi. Vụ tấn công khiến sản lượng dầu của Saudi giảm 50%, nước này phải mất ít nhất 2 tháng để khôi phục lại hoạt động sản xuất.

Sau vụ tấn công, lực lượng Houthi ở Yemen đã đứng ra nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, Mỹ không tin vào điều đó, Washington cáo buộc Iran đã đứng sau thao túng toàn bộ vụ tấn công vào Ả Rập Saudi.

Lập tức, Mỹ đã ban bố lệnh trừng phạt cao nhất nhằm vào ngân hàng Iran, đồng thời bỏ ngỏ khả năng tấn công quân sự. Mỹ để Ả Rập Saudi toàn quyền quyết định có tấn công Iran hay không, tuy nhiên Riyadh lại tấn công Yemen.

Về phần mình, Tehran phủ nhận các cáo buộc của Mỹ, đồng thời hứa sẽ đáp trả bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu giảm leo thang ngay cả trong thời gian diễn ra phiên họp thứ 74 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (New York, Mỹ).

Iran từng xuống nước

Trong một diễn biến đáng chú ý, phát biểu trước truyền hình ngày 2/10, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cho biết, trong khuôn khổ phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Iran đã đồng ý với kế hoạch bốn điểm để đàm phán với Mỹ cho đến khi Mỹ gia tăng các biện pháp trừng phạt.

"Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đưa ra các đề xuất và cố gắng thúc đẩy một cuộc họp giữa Tổng thống Trump và tôi. Ông ấy gặp tôi và trình bày kế hoạch đó cho tôi và tôi nói rằng tính tổng quát của kế hoạch đó theo quan điểm của chúng tôi là có thể chấp nhận được", ông Rouhani nói.

Theo Tổng thống Iran, chương trình bốn điểm quy định rằng Iran không nên tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nên tuân thủ hòa bình khu vực, giúp đóng góp cho hòa bình và đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt chống lại Tehran và cho phép Iran xuất khẩu ngay lập tức.

Tuy nhiên, ông Rouhani đã rất thất vọng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng gấp đôi các biện pháp trừng phạt trong hai thông báo mà ông này đưa ra trong vòng 24 giờ sau đó.

"Sau đó, tôi đã nói với ông Macron rằng với những gì ông Trump đã nói, làm thế nào chúng ta có thể chấp nhận nó?", ông Rouhani cho biết thêm.

Rõ ràng, Mỹ không hề muốn có một thỏa thuận với Tehran. Điều mà Washington mong muốn chính là duy trì tình trạng bờ vực chiến tranh tại Vịnh Ba Tư. Chiến lược này vừa gây sức ép lệnh chính quyền Tehran, vừa có thể giúp Mỹ thu được nhiều lợi ích từ các đồng minh Trung Đông.

Thái Bảo