(NLĐ) Suốt 15 năm trời chi tiền tài trợ cho LĐBĐ Ukraine, LĐBĐ châu Âu (UEFA) không mảy may hay biết gần nửa tỉ USD đi thẳng vào tài khoản của một công ty mà chính họ chẳng biết ai là chủ sở hữu

Trong khi những đại án tham nhũng, rửa tiền tại LĐBĐ thế giới (FIFA) xảy ra dưới triều đại của cựu Chủ tịch Sepp Blatter vẫn còn tiếp tục được điều tra làm rõ thì tiết lộ mới đây từ tạp chí Der Spiegel (Đức) cho thấy mức độ nhũng nhiễu ở UEFA cũng chẳng hề kém cạnh khi tổ chức bóng đá quyền lực của châu Âu đang "nhắm mắt làm ngơ" với việc hàng núi tiền được chi vô tội vạ.

Tháng 12-2016, trong văn bản được đóng dấu "Ghi nhớ nội bộ" do một quan chức cấp cao soạn thảo và lưu hành trong Ban Chấp hành UEFA, một trong số 7 điều mục chính đề cập việc UEFA từ năm 2002 đã chuyển cho LĐBĐ Ukraine (FFU) khoản hỗ trợ phát triển bóng đá lên đến 420 triệu USD nhưng số tiền này đi thẳng vào tài khoản của một công ty đóng tại quần đảo Virgin thuộc Anh mà không rõ ai là chủ sở hữu.

Bản ghi nhớ này chỉ ra rằng UEFA không có bất cứ động thái tìm hiểu nào về nhân thân người đứng đầu Công ty Newport Management Ltd. hoặc không thực sự muốn tìm hiểu. Bản ghi nhớ nhắc lại câu chuyện một phái đoàn UEFA có mặt tại Ukraine tháng 12-2016 với nhiệm vụ kiểm tra Dynamo Kyiv về việc chấp hành Luật Công bằng tài chính, khi các kiểm toán viên UEFA yêu cầu quyền được truy cập hồ sơ của CLB đã phát hiện có "một bên thứ ba được thành lập ở quần đảo Virgin thuộc Anh" mang tên Newport Management Ltd. đang hỗ trợ tài chính cho Dynamo Kyiv.

Nửa tỉ USD tài trợ bóng đá của UEFA vào túi tư nhân - Ảnh 1.

Grigori Surkis (bìa phải) giúp liên danh Ukraine - Ba Lan giành quyền đăng cai EURO 2012 Ảnh: Der Spiegel

Không quá khó để xác định đây là doanh nghiệp "sân sau" của Igor Surkis, một trong những nhà tài phiệt có tầm ảnh hưởng nhất ở Ukraine, đồng thời là Chủ tịch CLB Dynamo Kyiv. Igor Surkis lãnh đạo CLB này từ năm 2002 nhưng quan trọng hơn, ông chính là anh trai của Grigori Surkis - người từng làm "sếp" của Dynamo Kyiv trong 6 năm. Grigori có thời gian đảm nhận cương vị Chủ tịch FFU (2000 - 2012), thành viên ban chấp hành rồi Phó Chủ tịch UEFA giai đoạn 2004 - 2019 và được xem là "cánh tay mặt" đắc lực của chủ tịch Michel Platini.

Bản ghi nhớ nhấn mạnh mọi khoản chi hỗ trợ của UEFA dành cho FFU đều được gửi đến cùng một tài khoản ở nước ngoài thay vì ngân hàng nội địa tại Ukraine. Đây là những khoản thanh toán phí bảo hiểm cho các CLB tham gia 2 cúp châu Âu hằng năm, trả phí cho các CLB có cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia, chi phí đào tạo trọng tài, xây dựng sân bãi và cơ sở vật chất khác dành cho bóng đá…

Tài liệu từ nguồn Football Leak chỉ ra rằng từ tháng 9-2002 đến tháng 12-2016, UEFA đã chuyển tổng số tiền 338,6 triệu euro (420 triệu USD) bao gồm gần 400 khoản thanh toán, tất cả đều vào tài khoản của Newport tại Ngân hàng Coutts (Thụy Sĩ) và sau đó chuyển sang một tài khoản ngân hàng ở đảo Cyprus.

Football Leak cũng nhắc đến sự tồn tại một "thỏa thuận đại lý" ký vào tháng 4-1999 giữa Newport và FFU, theo đó, công ty vỏ bọc này được ủy quyền thực hiện các giao dịch tài chính của FFU. Không có bất cứ thông tin nào về chủ sở hữu Newport được đính kèm nhưng FFU vẫn thuyết phục được bộ phận tài chính UEFA rằng các khoản thanh toán vào tài khoản công ty này là hợp pháp.

Mối liên kết giữa Newport và Dynamo Kyiv được hình thành từ đầu thập niên 1990 khi Grigori Surkis tiếp quản CLB hàng đầu Ukraine. Tháng 10-1992, công ty này đăng ký hoạt động tại Tortola, đảo chính ở quần đảo Virgin thuộc Anh, chính thức trở thành quỹ đầu tư bí mật của Dynamo Kyiv theo nội dung được nêu trong bản hợp đồng được đôi bên ký kết tháng 7-1993. Thỏa thuận này vừa được gia hạn thêm 20 năm kể từ tháng 7-2010.