Theo giới phân tích, sự hợp tác của Mỹ với Thổ Nhĩ Kỳ ở phía bắc Syria chỉ là giải pháp tình thế, Washington sẽ không bao giờ bỏ người Kurd.

Mỹ-Thổ đạt thỏa thuận ở miền bắc Syria

Hôm 12/08, kênh truyền hình Haderturk của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, 90 binh sĩ Mỹ đã đến tỉnh Sanliurfa của Thổ Nhĩ Kỳ, họ sẽ tham gia vào công việc của Trung tâm điều phối các chiến dịch chung và khu vực an ninh chung dự kiến được thiết lập ở miền bắc Syria.

Điều đáng chú ý là các quân nhân Mỹ đến Sanliurfa bằng máy bay đã được mấy xe buýt đưa tới thị trấn Akcakale của tỉnh Sanliurfa - Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ cách đường biên giới Syria vẻn vẹn khoảng 700m, đối diện với thị trấn Tel Abyad, thuộc tỉnh Aleppo của Syria.

Theo thông báo của đại diện Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, Trung tâm điều phối các chiến dịch chung và khu vực an ninh chung bố trí ở thị trấn Akcakale, dự kiến ​​sẽ hoạt động trong vài ngày tới.

Trước đó, giới truyền thông nước này cũng cho biết, trong cuộc hội đàm ở Anker, các cuộc đàm phán Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ về tạo lập khu vực an toàn ở miền bắc Syria đã kết thúc tốt đẹp.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara và Washington đã đạt thoả thuận về thiết lập một Trung tâm đầu mối điều phối các hoạt động chung và khu vực an ninh chung, theo kế hoạch mà hai bên vạch ra ở miền bắc Syria.

Sau khi đạt được thỏa thuận, phái đoàn gồm 6 sĩ quan Mỹ đã tới Sanliurfa để chuẩn bị sơ bộ các bước thiết lập hoạt động của Trung tâm điều phối các hoạt động chung và khu vực an ninh chung, trước khi số lượng lớn binh sĩ Mỹ được điều động đến đây.

Tuy nhiên, thỏa thuận giữa Washington và Ankara đã vấp phải sự phản đối kịch liệt của chính giới Damascus, vì theo quan điểm của Chính phủ Syria, thoả thuận đó thực chất là cuộc tấn công trắng trợn vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước Cộng hòa Ả Rập Syria, vi phạm thô bạo các nguyên tắc của luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Được biết, trước khi hai bên đạt thành sự thống nhất chung, chỉ mới hồi tuần trước, tình hình trên biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã leo thang căng thẳng hết sức nguy hiểm, sau khi cuộc đàm phán ở Anker lâm vào bế tắc trong suốt một thời gian dài, mà nguyên nhân chính mà Anakara cáo buộc là do “thái độ của Hoa Kỳ khiến cho việc đạt thành thỏa thuận là không khả quan”.

Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã lên tiếng xác nhận việc quân nhân Mỹ đến tỉnh Sanliurfa ở phía Đông Nam đất nước, nhưng chỉ thừa nhận có 6 người Mỹ. Những người này sẽ tham gia hoạt động của trung tâm điều phối chung và khu vực an ninh theo kế hoạch ở bắc Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ cần có quan điểm rõ ràng

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar cho biết, trung tâm điều phối chung giữa nước này và Mỹ dự kiến ​​sẽ nhanh chóng đi vào hoạt động trong những ngày tới.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ cũng cảnh cáo Mỹ rằng, chính quyền Ankara sẽ không dung thứ cho sự chậm trễ trong vấn đề này và kêu gọi Hoa Kỳ ngừng hỗ trợ "Đơn vị Bảo vệ Nhân dân" người Kurd ở Syria (YPG) dưới danh nghĩa Lực lượng Dân chủ Syria (SDF). Theo ông, nếu Hoa Kỳ không tuân thủ điều này, thì Ankara có kế hoạch thay thế về Syria.

Trả lời phỏng vấn của hãng thông tấn Nga Sputnik, cựu nhân viên Lực lượng đặc biệt của Lực lượng Vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ, chuyên gia trong lĩnh vực an ninh và chống khủng bố, thành viên các hoạt động quân sự ở Syria, ông Abdullah Agar đã nói về các kế hoạch thay thế mà Thổ Nhĩ Kỳ muốn nhắc tới.

”Mối quan tâm chính của Ankara liên quan đến nguy cơ đe dọa tạo ra một thực thể khủng bố trong khu vực (chỉ người Kurd ở Syria-Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ), điều này có thể khiến Syria bị chia cắt, và trong trung và dài hạn, cả Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ cũng vậy” - chuyên gia ghi nhận.

Ông nhận thấy rằng, mối quan tâm này đang được Mỹ khai thác. Trong khi đó, Ankara từng cảnh báo Washington: Nếu các thỏa thuận không được thực thi, chúng tôi có các lựa chọn thay thế liên quan đến bộ công cụ có tính chất địa chính trị, chiến lược, chiến thuật và hoạt động.

Theo ông Agar, chính quyền Washington đang gây áp lực để Thổ Nhĩ Kỳ đạt được mục tiêu của mình, nhưng sau đó, trò chơi kép này sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho Mỹ, vì nó sẽ dẫn đến một sự thay đổi trong lựa chọn địa-chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhà phân tích này chỉ ra, chiến lược chính của Hoa Kỳ tại Syria là, một mặt, sử dụng lực lượng người Kurd của YPG và PKK (Đảng Công nhân người Kurd Thổ Nhĩ Kỳ) cho mục đích riêng của họ, và mặt khác, phát triển hợp tác với Ankara để phục vụ cho lợi ích của Washington. Một chính sách hai mặt như vậy sẽ có hậu quả nghiêm trọng.

Hiện tại, vấn đề đối với Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ là đối mặt với Mỹ ở Syria, vấn đề nằm ở bình diện các lựa chọn và ưu tiên địa-chính trị. Một tình huống kép như vậy trong quan hệ với Hoa Kỳ có thể tiếp tục trong bao lâu? Câu hỏi này bây giờ thường được nêu ra ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nó mang một số mâu thuẫn, vì liên minh 70 năm giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ ngày nay đang chuyển đổi và có những chiều kích mới.

Sự hợp tác với Ankara trong giai đoạn hiện nay chỉ là giải pháp tình thế của chính quyền Donald Trump, còn về lâu dài, Mỹ sẽ không bao giờ từ bỏ sự hỗ trợ đối với người Kurd, bởi họ là công cụ để Washington thực hiện chiến lược chia cắt Syria, vẽ lại bản đồ Trung Đông.

Thổ Nhĩ Kỳ không thể tiếp tục đu dây với Mỹ và người Kurd như vậy, Ankara cần đưa ra quan điểm rõ ràng, tránh để Mỹ lợi dụng họ để gây họa cho cả đất nước Syria, Iraq và chính Thổ Nhĩ Kỳ.

Toàn Thắng