Ở đời có hoạn nạn, vấp ngã mới thấu rõ lòng người. Khi bạn vấp ngã, khi bạn không còn gì cả, khi cả thế giới quay lưng lại với bạn. Người còn ở bên bạn động viên bạn mới là những chân tình khó kiếm.

Cổ nhân từng nói: “Lúc gian nan mới hiểu được lòng người!”. Kỳ thực, chỉ khi gặp khó khăn, thất bại, bạn mới hiểu được thế nào là tình bạn, tình yêu, tình thân, mới hiểu được cuộc sống này đôi khi còn nhiều điều ngang trái.

Đừng nói bạn quen biết bao nhiêu người, mà hãy nên xem lúc bạn có khó khăn, còn có mấy người “quen biết” bạn!

Có câu nói rằng: “Lúc khó khăn mới biết ai là bạn, khi hoạn nạn mới hiểu bạn là ai!”. Đúng vậy, chỉ khi gặp khó khăn, bế tắc, bạn mới nhận ra ai tốt với bạn, ai yêu bạn thực sự, mới hiểu được cuộc sống này đôi khi còn nhiều điều ngang trái.

Gặp chuyện rồi, mới biết ai sẽ là người đối đãi với bạn thật lòng. Trời mưa rồi, mới biết ai sẽ là người đưa dù cho bạn. Có những người chỉ biết thêu hoa trên gấm, chứ không biết đưa than trong những ngày đông. Lại có những người chỉ biết thêm dầu vào lửa, chứ không biết đối đãi chân thành.

Chính vì vậy, đừng nói bạn quen biết bao nhiêu người, mà hãy nên xem lúc bạn có khó khăn, còn có mấy người “quen biết” bạn.

Bạn bè chỉ cần chất lượng, không cần số lượng, khoai tây chất đầy cỗ xe chẳng bằng một viên minh châu phát sáng. Người muốn đưa tiễn bạn về nhà, đông nam tây bắc đều sẽ thuận đường. Người muốn cùng bạn ăn cơm, chua ngọt đắng cay đều thích ăn. Người muốn gặp mặt bạn, 24 giờ đều có thời gian rảnh.

Tôi có một quả lê, chia cho bạn một nửa, đấy chính là tình bạn. Tôi chỉ cắn một miếng, còn lại đều đưa cho bạn, đấy chính là tình yêu. Tôi không ăn miếng nào mà đưa ngay cho bạn hết, đấy chính là cha mẹ bạn. Tôi đem giấu đi, nói với người khác rằng tôi cũng đói rồi, đấy chính là xã hội.

Phụ nữ chỉ có xấu một lần, mới biết người đàn ông nào sẽ không rời bỏ bạn.

Đàn ông chỉ có khổ một lần mới sẽ biết người phụ nữ nào yêu bạn thật lòng.

Con người ta chỉ một lần sa cơ, mới biết ai thật lòng, ai quan tâm đến mình nhất.

Kết bạn không phải là bởi bạn có tiền tôi mới theo sau, trân quý không phải bạn xinh đẹp tôi mới quan tâm. Điều mà thời gian lưu lại không phải là tài phú, không phải là vẻ đẹp, mà là sự chân thành.

Hoa nở rồi sẽ tàn, thời gian trôi đi sẽ không quay trở lại. Lâu ngày không hẳn sẽ sinh tình, nhưng nhất định sẽ thấy được lòng người.

Người đã hiểu bạn, vốn không cần phải giải thích

Ở đời, với những người hời hợt chớ nên quen thân. Những người chân thành hãy nhớ nắm bắt. Xin hãy trân quý những người đáng phải trân quý, làm những việc mà bản thân ta nên làm, đừng quan tâm nhiều quá về những điều khác. Lời lẽ dù có hoa mỹ hơn, nhưng không giữ lời hứa, cũng là lời nói suông.

Tình bạn dù có sâu sắc hơn, nhưng nếu không biết trân quý, cũng là uổng phí. Đời người, tụ hội bởi duyên, ấm áp bởi tình, tan rã bởi không biết trân quý. Khi sống, hãy nên thiện đãi bản thân, đừng chạy vào trong sinh mệnh của người khác làm kẻ chen ngang.

Bất kể là tình bạn hay là tình yêu, đến rồi, thì hãy nhiệt tình đối đãi và đi rồi thì hãy thản nhiên buông tay! Những thứ không thuộc về ta, thì ta không cần. Những thứ nếu không phải thật lòng cho ta thì cũng không cần phải nuối tiếc.

Thời gian thay đổi, con người cũng thay đổi theo. Có những chuyện không cần phải giải thích. Tin tưởng nhau hay không chính ngay trong một ý niệm của con người. Người đã hiểu bạn, vốn không cần phải giải thích. Người không hiểu bạn cần gì phải giải thích mất công?

Người bạn quen rất nhiều, người bạn biết cũng rất nhiều, nhưng người có thể thực sự giúp đỡ bạn khi khốn khó hỏi được bao nhiêu? Không cần biết rằng bạn từng chơi với bao nhiêu người, chỉ xem khi bạn khó khăn có bao nhiêu người vẫn chơi với bạn?

4 bạn tốt và 4 bạn xấu

Trong tạng A-hàm, theo bản dịch Việt từ Hán mới nhất của Thượng tọa Tuệ Sỹ thì Kinh Thiện Sinh thuộc No.16, Phần II, Trường A-hàm.

Trong tạng Nikaya, theo bản dịch Việt từ Pali của Hòa Thượng Thích Minh Châu, tương đương kinh Thiện Sinh là Kinh Giáo Thọ Thi-Ca-La-Việt (Sigàlovàda sutta) thuộc No.31, Trường Bộ Kinh có ghi lời Đức Phật dạy Thiện Sinh về 4 hạng bạn xấu và 4 hạng bạn tốt:

Có bốn hạng kẻ thù mà như người thân, đó là:

- Hạng mỹ ngôn: thường hay làm bốn việc: một, lành dữ đều chiều theo; hai, gặp hoạn nạn thì tránh xa; ba, ngăn cản những điều hay; bốn, thấy gặp nguy tìm cách chối bỏ.

- Hạng uý phục: thường hay làm bốn việc: một, cho trước đoạt lại sau; hai, cho ít mong trả nhiều; ba, vì sợ gượng làm thân; bốn, vì lợi gượng làm thân.

- Hạng ác hữu: thường làm bốn việc: một, bạn lúc uống rượu; hai, bạn lúc đánh bạc; ba, bạn lúc dâm dật; bốn bạn lúc ca vũ.

- Hạng kính thuận: thường làm bốn việc: một, việc trước dối trá; hai, việc sau dối trá; ba, việc hiện dối trá; bốn, thấy có một chút lỗi nhỏ đã vội trách phạt.

Có bốn hạng người đáng thân vì thường đem lại lợi ích và che chở bạn. Đó là:

- Thương yêu: thường làm bốn việc: Vui mừng khi mình được lợi, lo khi mình gặp hại, ngợi khen đức tốt mình, thấy mình nói ác thì tìm cách ngăn cản. Đó là bốn điều thương yêu đem lại nhiều lợi ích và hay che chở.

- Giúp đỡ: che chở mình khỏi buông lung, che chở mình khỏi hao tài vì buông lung, che chở mình khỏi sợ hãi, góp ý mình trong chỗ vắng người.

- Ngăn làm việc sai trái: thường làm bốn việc đem lại nhiều lợi ích và hay che chở: thấy người làm ác thì hay ngăn cản, chỉ bày điều chính trực, có lòng thương tưởng, chỉ đường sinh thiên. Đó là bốn trường hợp ngăn cản việc sai trái đem lại nhiều lợi ích và hay che chở.

- Đồng sự: thường làm bốn việc: không tiếc thân mạng với bạn, không tiếc của cải với bạn, cứu giúp bạn khỏi sợ hãi, khuyên bảo bạn lúc ở chỗ vắng người.

Suy cho cùng, lòng người có lẽ chính là vực thẳm sâu nhất, cái gì cũng có đáy nhưng lòng người thì không, bởi vậy không ai có thể biết nó sâu thế nào và hiểm ác ra sao. Mình sống chân thành và yêu thương hết lòng nhưng đổi lại được những gì nhỉ, chỉ là tin nhiều nên thất vọng cũng nhiều.

Đôi khi bản thân mình tự hỏi tại sao đều là con người với nhau lại không đối đãi với nhau cho thật tử tế, cuộc đời ngắn ngủi sống được bao nhiêu năm mà lại hãm hại nhau thế, nhưng có lẽ đó là một câu hỏi mà không bao giờ có câu trả lời.

Do vậy, để tồn tại và an nhiên trong cuộc đời này, cần những lần vấp ngã, thất bại, cần lắm lúc hoạn nạn để ta biết được ai mới là bạn? Ai mới là kẻ cơ hội?